4

ขุททกกัณฑวรรณนา
ขุททกสิกขาบทเหล่าใด สงเคราะห์ตามวรรคเป็น
๙ วรรค ประดิษฐานอยู่ด้วยดีแล้ว บัดนี้ จะมีการ
พรรณนาสิกขาบทเหล่านั้น ดังต่อไปนี้ :-

ปาจิตตีย์ มุสาวาทวรรคที่ ๑
มุสาวาทสิกขาบทที่ ๑
บรรดาวรรค ๙ เหล่านั้น ( บรรดาขุททกสิกขาบทเหล่านั้น )
พึงทราบวินิจฉัยในสิกขาบทที่ ๑ แห่งมุสาวาทวรรคก่อน.
[ แก้อรรถปฐมบัญญัติเรื่องพระหัตถกะ ]
คำว่า หตฺถโก เป็นชื่อของพระเถระนั้น. บุตรของพวกเจ้าศากยะ
ชื่อว่าศากยบุตร. ได้ยินว่า ในครั้งพุทธกาล บุรุษแปดหมื่นคน ได้ออก
บวช จากศากยตระกูล. ท่านพระหัตถกะนั้น เป็นคนใดคนหนึ่ง บรรดา
บุรุษแปดหมื่นคนนั้น.
บทว่า วาทกฺขิตฺโต มีความว่า ถูกดำพูดที่ตนกำหนดไว้อย่าง
นี้ว่า " เราจักกระทำวาทะ ( ทำการโต้วาทะกัน ) " ซัดไป คือ ผลัก
ไป อธิบายว่า ดันไป คือ ส่งไปสู่สำนักของพวกปรวาที. อีกอย่าง
หนึ่ง ท่านพระหัตถกะนั้น ถูกจิตของตนซัดไปในวาทะ ย่อมปรากฏ
ในสถานที่ซึ่งมีโต้วาทะกันทุกครั้งไป; แม้เพราะเหตุนั้น ท่านจึงชื่อว่า
ถูกซัดไปในวาทะ ( เป็นคนพูดสับปลับ ).