4

คัณฐีธัมมปทัฏฐกถายกศัพท์แปล
เรื่องพระนางสามาวดี
๑. ๑/๓ ตั้งแต่ อปฺปมาโท อมตํ ปทนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ
เป็นต้นไป.
สตฺถา อ. พระศาสดา โกสมฺพี อุปนิสฺสาย โฆสิตาราเม
วิหรนฺโต เมื่อจะทรงเข้าไปอาศัย ซึ่งเมืองโกสัมพี แล้วเสด็จประทับ
อยู่ ในโฆสิตาราม อารพฺภ ทรงพระปรารภ มรณพฺยสนํ ซึ่งความ
วอดวายคือความตาย สามาวตีปมุขานํ ปญฺจนฺนํ อิตฺถีสตานํ จ
แห่งร้อยแห่งหญิง ท. ๕ อันมีพระนางสามาวดีทรงเป็นหัวหน้าด้วย
มาคนฺทิยปมุขานํ ตสฺสา มาคนฺทิยาย ปญฺจนฺนํ ญาติสตานํ จ แห่ง
ร้อยแห่งญาติ ท. ๕ แห่งนางมาคันทิยานั้น อันมีนางมาคันทิยาเป็น
หัวหน้าด้วย กเถสิ ตรัสแล้ว อิมํ ธมฺมเทสนํ ซึ่งพระธรรมเทศนา
นี้ว่า อปฺปมาโท อมตํ ปทํ อิติ ธมฺมเทสนํ ซึ่งพระธรรมเทศนา
นี้ว่า อปฺปมาโท อมตํ ปทํ อิติ ดังนี้เป็นต้น ฯ อนุปุพฺพีกถา
อ. ถ้อยคำอันมีตามลำดับ ตตฺร สามาวตีวตฺถุมฺหิ ในเรื่องของพระนาง
สามาวดีนั้น อยํ ดังต่อไปนี้ ฯ
อตีเต กาเล ในกาลอันล่วงไปแล้ว อิเม เทฺว ราชาโน อ.
พระราชา ท. ๒ เหล่านี้ อิติ คือ อลฺลกปฺปราชา นาม ชื่อ อ.
พระราชาพระนามว่าอัลลกัปปะ อลฺลกปฺปรฏฺเฐ ในแว่นแคว้นชื่อว่า