4

๖. บัณฑิตวรรค วรรณนา
๑. เรื่องพระราธเถระ* [ ๖๐]
[ ข้อความเบื้องต้น]
พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภท่านพระ
ราธะ ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า " นิธีนํว ปวตฺตารํ " เป็นต้น.
[ ราธพราหมณ์ซูบผอมเพราะไม่ได้บวช ]
ได้ยินว่า พระราธะนั้น ในเวลาเป็นคฤหัสถ์ ได้เป็นพราหมณ์
ตกยากอยู่ในกรุงสาวัตถี. เขาคิดว่า " เราจักเลี้ยงชีพอยู่ในสำนักของ
ภิกษุทั้งหลาย " ดังนี้แล้ว ไปสู่วิหาร ดายหญ้า กวาดบริเวณ ถวาย
วัตถุมีน้ำล้างหน้าเป็นต้น อยู่ในวิหารแล้ว. ภิกษุทั้งหลายได้สงเคราะห์
เธอแล้วก็ตาม, แต่ก็ไม่ปรารถนาจะให้บวช. เขาเมื่อไม่ได้บวช จึง
ซูบผอมแล้ว.
[ ราธพราหมณ์มีอุปนิสัยพระอรหัต ]
ภายหลังวันหนึ่ง พระศาสดาทรงตรวจดูสัตว์โลกในเวลาใกล้รุ่ง
ทอดพระเนตรเห็นพราหมณ์นั้นแล้ว ทรงใคร่ครวญอยู่ว่า " เหตุอะไร
หนอ ? " ดังนี้แล้ว ทรงทราบว่า " ราธพราหมณ์จักเป็นพระอรหันต์ "
ในเวลาเย็น เป็นเหมือนเสด็จเที่ยวจาริกไปในวิหาร เสด็จไปสู่

* พระมหาเปลี่ยน ป. ธ. ๗ วัดสัมพันธวงศ์ แปล. ปัจจุบันเป็นพระราชวรญาณมุนี
ป. ธ. ๙ วัดบูรณศิริมาตยาราม.