4

อารัมภกถา
สำหรับปฐมสังคายนาย
อภิวาทนสีลิสฺส นิจฺจํ วุฑฺฒาปจายิโน
จตฺตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วณฺโณ สุขํ พลนฺติ.
อาตมภาพขออำนวยพรพุทธภาษิต ๔ ประการ คือ อายุ วรรณะ
สุขะ พละ จงสถิตถาวรวัฒนาการตั้งมั่นในบวรขันธปัญจกแห่งบพิตร
ปัจจยทายก และอุบาสกอุบาสิกา ผู้ประกอบด้วยศรัทธาเป็นมหากุศล
มีท่านผู้เป็นอธิบดีสามีทานเป็นต้น ล้วนประกอบด้วยวิมังสาธิบดี
ปัญญาอันพิจารณาเห็นอนิจจาทิลักษณะว่า อนิจฺจํ วต สรรพสิ่ง
สมบัติมีพรรณต่าง ๆ มีหิรัญสุวรรณเป็นต้น ย่อมเป็นอนิจจัง จลาจล
แปรผันด้วยสรรพภัยอันตราย มีราชันตรายเป็นอาทิ อันจะเป็น
อนุคามินีติดตามไปในปรภพเบื้องหน้าหามิได้ อนฺตมโส สรีรมฺปิ
แม้อย่างต่ำแต่สรีระร่างกาย อวัยวะน้อยใหญ่แห่งอาตมานี้ เมื่อ
อาตมาจะไปยังปรภพ ก็เป็นเฉทกธรรมขาดเด็ดกระเด็นออกจากกัน
จะได้ไปด้วยอำนาจอาตมาหามิได้ เบื้องว่าพิจารณาเห็นในอนิจจาทิ-
ลักษณะดังนี้แล้ว จึงเกิดปัญญินทรีย์ คือปัญญาเป็นใหญ่ในวิจาร
พิจารณาว่า สิ่งอื่นเว้นจากกุศลแล้ว อันจะได้เป็นแก่นสารหามิได้
อปฺเปว สาเธยฺยํ แม้นไฉนอาตมาจะกระทำให้ทรัพย์แห่งอาตมาเป็น