4

คำปรารภ
เรื่องพุทธานุพุทธประวัติ ซึ่งพรรณนาความเป็นไปแห่งพระ
บรมศาสดาและพระสาวกทั้งหลาย ไม่ปรากฏในบาลีประเทศซึ่งสู่
สังคีติจนตลอดเรื่องสักแห่งเดียว มีมาในบาลีประเทศนั้น ๆ เพียง
เป็นท่อน ๆ เช่นเรื่องประสูติ มาในมหาปทานสูตรแห่งทีฆนิกาย
มหาวรรค เรื่องครั้งยังทรงพระเยาว์ มาในติกนิบาต อังคุตตรนิกาย
เรื่องตั้งแต่ปรารภเหตุที่จะเสด็จออกบรรพชา จนภิกษุปัญจวัคคีย์
สำเร็จพระอรหัตผล มาในปาสราสิสูตร แห่งมัชฌิมนิกาย
มูลปัญญาสก เรื่องเสด็จออกบรรพชาแล้วบำเพ็ญทุกรกิริยาจนได้
ตรัสรู้ มาในมหาสัจจกสูตรแห่งมัชฌิมนิกาย มูลปัญญาสก เรื่อง
ตั้งแต่ตรัสรู้แล้ว จนถึงอัคคสาวกบรรพชา มาในมหาวรรคแห่งพระ
วินัย ทรงบำเพ็ญพุทธกิจนั้น ๆ มาในพระสูตรต่าง ๆ หลายสถาน
ตอนใกล้จะนิพพานจนถึงนิพพานแล้ว มัลลกษัตริย์ในเมืองกุสินาราทำ
การถวายพรเพลิงพระพุทธสรีระแล้วแบ่งพระสารีริกธาตุไว้บ้าง แจก
ไปในพระนครอื่น ๆ บ้าง มาในมหาปรินิพพานสูตรแห่งทีฑนิกาย
มหาวรรค เรื่องสังคายนาร้อยกรองพระธรรมวินัยตั้งไว้เป็นแบบแผน
มาในจูฬวรรคแห่งพระวินัย เรื่องนอกจากนี้ มาในบาลีบ้าง ใน
อรรถกถาบ้าง มีจนตลอดเรื่อง แต่หนังสือที่อาจารย์ในปางก่อน

๑. ที. มหา. ๑๐/๑. ๒. องฺ. ติก. ๒๑/๑๘๓. ๓. ม. มู. ๑๒/๓๑๒. ๔. ม. มู. ๑๒/๔๓๗.
๕. มหาวคฺค. ๔/๑-๗๒. ๖. ที. มหา. ๑๐/๑๘๑-๑๘๕. ๗. จุลฺลวคฺค. ๗/๔๗๙-๕๒๒.