4

วินัยวินิจฉัย
อนุศาสน์
อนุศาสน์ได้แก่อะไร ควรเข้าใจก่อน, คำว่าอนุศาสน์ได้แก่
โอวาทที่พระอุปัชฌายะ ได้รีบสอนแก่สัทธิหาริก ให้รู้ไว้ในวันแรก
อุปสมบท เพื่อให้กำหนดกาลเวลาที่บวช และรู้จักขนบธรรมเนียม
ของพระ ว่ามีหนทางเลี้ยงชีพต่างจากคฤหัสถ์อย่างไร และมีข้ออะไร
บ้างที่ไม่ให้ภิกษุกระทำ อันเป็นข้อที่สำคัญ และล่อแหลมขาดจาก
ความเป็นภิกษุได้ง่าย อนุศาสน์นั้นท่านแบ่งเป็น ๓ หมวดดังนี้ คือ :-
หมวดที่ ๑ ให้ภิกษุผู้อุปสมบทใหม่ จำกาลเวลาที่ตนบวช.
หมวดที่ ๒ ให้ภิกษุผู้อุปสมบทใหม่ รู้จักเครื่องอาศัยบำรุง
ร่างกายและชีวิต เพื่อจะได้ยังชีวิตให้ทรงอยู่ได้.
หมวดที่ ๓ ให้ภิกษุรู้จักข้อห้าม ที่ภิกษุไม่ควรกระทำ.
หมวดที่ ๑ ตามธรรมเนียมที่คฤหัสถ์เขาใช้เคารพกัน เขามัก
ใช้เคารพกันโดยชาติ [ สกุลเจ้า ขุนนาง ], โดยวัย [ อายุแก่ หนุ่ม
กว่ากัน ], โดยคุณ [ วุฒิวิชาความรู้ ตำแหน่งหน้าที่การงานสูง
ต่ำกว่ากัน ], แต่ธรรมเนียมของพระไม่ใช้เคารพกันด้วยวิธีอย่างนั้น
ใช้เคารพกันด้วยวิธีอย่างหนึ่ง คือถือเอากาลเวลา ที่เข้ามาบวชก่อน
และหลังกันเป็นเกณฑ์สำหรับทำความเคารพซึ่งกันและกัน ผู้ที่บวช
ทีหลังต้องเคารพผู้บวชก่อน, ผู้บวชก่อน เดิน ยืน นั่ง หน้าผู้บวช