4

ฯ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺสฯ

ปฏฺฐานุทฺเทส ทีปนีปาฐ

1. เหตุปจฺจโย

กตโม เหตุปจฺจโยฯ โลโภ เหตุปจฺจโยฯ โทโส, โมโห, อโลโภ, อโทโส, อโมโห เหตุ ปจฺจโยฯ

กตเม ธมฺมา เหตุปจฺจยสฺส ปจฺจยุปฺปนฺนาฯ โลภ สหชาตา จิตฺตเจตสิกา ธมฺมา จ รูปกลาปาธมฺมา จ โทสสห ชาตา โมหสหชาตา อโลภสหชาตา อโทสสห ชาตา อโมหสหชาตา จิตฺตเจตสิกา ธมฺมา จ รูปกลาปา ธมฺมา จ เหตุปจฺจยโต อุปฺปนฺนา เหตุปจฺจยุปฺปนฺนา ธมฺมาฯ

สหชาตรูปกลาปา นาม สเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ กมฺมชรูปานิ จ ปวตฺติกาเล สเหตุกจิตฺตชรูปานิ จฯ ตตฺถ ปฏิสนฺธิกฺขโณ นาม ปฏิสนฺธิจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขโณฯ ปวตฺติกาโล นาม ปฏิสนฺธิจิตฺตสฺส ฐิติกฺขณโต ปฏฺฐาย ยาว จุติกาลํ วุจฺจติฯ

เกนฏฺเฐน เหตุ, เกนฏฺเฐน ปจฺจโยติฯ มูลฏฺเฐน เหตุ, อุปการกฏฺเฐน ปจฺจโยติฯ ตตฺถ มูลยมเก วุตฺตานํ โลภาทีนํ มูลธมฺมานํ มูลภาโว มูลฏฺโฐ นามฯ โส มูลฏฺโฐ มูลยมกทีปนิยํ อมฺเหหิ รุกฺโขปมาย ทีปิโตเยวฯ

อปิ จ เอโก ปุริโส เอกิสฺสํ อิตฺถิยํ ปฏิพทฺธ จิตฺโต โหติฯ โส ยาว ตํ จิตฺตํ น ชหติ, ตาว ตํ อิตฺถิํ อารพฺภ ตสฺส ปุริสสฺส โลภสหชาตานิ กายวจีมโนกมฺมานิ จ โลภสมุฏฺฐิตานิ จิตฺตชรูปานิ จ จิรกาลํปิ ปวตฺตนฺติฯ สพฺพานิ จ ตานิ จิตฺตเจตสิกรูปานิ ตสฺสํ อิตฺถิยํ รชฺชนโลภมูลกานิ โหนฺติฯ โส โลโภ เตสํ มูลฏฺเฐน เหตุ จ, อุปการกฏฺเฐน ปจฺจโย จฯ ตสฺมา เหตุปจฺจโยฯ เอส นโย เสสานิ รชฺชนียวตฺถูนิ อารพฺภรชฺชนวเสน อุปฺปนฺเนสุ โลเภสุ, ทุสฺสนียวตฺถูนิ อารพฺภ ทุสฺสนวเสน อุปฺปนฺเนสุ โทเสสุ, มุยฺหนียวตฺถูนิ อารพฺภ มุยฺหนวเสน อุปฺปนฺเนสุ โมเหสุ จฯ