4

ฯ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺสฯ

กงฺขาวิตรณีปุราณ-ฏีกา

คนฺถารมฺภกถา

พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆนฺติ-อาทินา ยา ปกาสิตา;

ภทนฺตพุทฺธโฆเสน, มาติกาฏฺฐกถา สุภา;

ตสฺสา หิ ลีนปทํ วิ-กาสนโกยมารมฺโภฯ

คนฺถารมฺภกถาวณฺณนา

วิปฺปสนฺเนนาติ วิวิธปฺปสนฺเนนฯ กถํ? ‘‘อิติปิ โส…เป.… พุทฺโธ ภควา, สฺวากฺขาโต…เป.… วิญฺญูหิ, สุปฺปฏิปนฺโน…เป.… โลกสฺสา’’ติ (อ. นิ. 5.10) เอวมาทินาฯ ‘‘เจตสา’’ติ วุตฺตตฺตา ตีสุ วนฺทนาสุ เจโตวนฺทนา อธิปฺเปตาฯ ตนฺนินฺนตาทิวเสน กายาทีหิ ปณามกรณํ วนฺทนา, คุณวเสน มนสาปิ ตถาว กรณํ มานํ, ปจฺจยปฺปฏิปตฺติยาทีหิ ปูชากรณํ ปูชา, ปจฺจยาทีนํ อภิสงฺขรณํ สกฺกจฺจ กรณํ สกฺกาโร, เตสํฯ ภาชนนฺติ อาธาโร, อธิกรณํ วาฯ

เถรา มหากสฺสปาทโย, เตสํ วํโสติ เถรวํโส, อาคมาธิคมสมฺปทาย ตสฺส วํสสฺส ปทีปภูตาติ เถรวํสปฺปทีปา, เตสํ เถรวํสปฺปทีปานํฯ อสํหีรตฺตา ถิรานํวินยกฺกเมติ วินยปิฏเก, อารมฺภานุรูปวจนเมตํฯ สุตฺตาภิธมฺเมสุปิ เต ถิรา เอวฯ ‘‘พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ ปุพฺพาจริยสีหานญฺจา’’ติ อวตฺวา กสฺมา วิสุํ วุตฺตนฺติ เจ? ปโยชนวิเสสทสฺสนตฺถํฯ